Soçi bəyanatı nəyi dəyişəcək?- ŞƏRH

 

Siyasi şərhçi Aqşin Kərimov söyləyir ki, Soçidə qəbul edilən bəyanat Rusiyanın Cənubi Qafqazdakı hökmranlıq taxtından düşmək istəməməsi ilə bağlı Qərbə verdiyi mesajdır. 

"Soçidə yazılan sənədin mətni prinsip etibarı ilə Azərbaycanın maraqlarının ziddinə deyil. İstər Azərbaycan-Ermənistan sərhədlərinin delimitasiyasına münasibətdə, istər Zəngəzur dəhlizinin açılması məsələsində, istərsə də Qarabağa dair yanaşmada provakatik bir bənd bəyanatda əks olunmayıb. Lakin bu, görüşün nəzəri nəticələrinin görünən tərəfləridir, əməli müstəvidə hadisələrin necə olacağı maraq doğurur. Mahiyyətcə, Azərbaycanın həm Rusiya sülhməramlılarının müvəqqəti yerləşdiyi ərazilərdə, həm də, sərhəddə hərbi vasitələrlə İrəvanı tamamilə ram etməsi üçün yeni şərtlər yaranır. Soçidə İlham Əliyev güc tətbiqini Nikol Paşinyanın diqqətinə çatdıra bilər, mümkündür ki, Vladimir Putin də Əliyevin bir çox tezisini bölüşüb. Çünki sərhədlərə yanaşmada Moskvanın sərgilədiyi mövqe Azərbaycanın əleyhinə bir duruşa keçməyib, səbəbinə gəlincə, Rusiya tarixi iddiaları əsasında formalaşdırmaq istədiyi "NeoSSRİ” çətirində Ermənistanı da görmək niyyətindədir. 

Rusiyanın Qarabağ məsələsindəki mövqeyinə gəlincə, bu, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü şübhə altına almır, lakin Moskvanın həmin amili əlində kart kimi saxlamaq cəhdi gələcəkdə Azərbaycanın suverenliyini və təhlükəsizliyini təhdid edə bilər. 

"Rusiya Qarabağ kartı ilə iki mümkün ssenarini önə sürə bilər. Birincisi, Rusiya sülhməramlı kontingentinin Qarabağdakı xidmət müddətinin uzadılmasına nail olmaqdır, lakin bu versiya şəxsən mənə o qədər də perspektiv baxımından inandırıcı gəlmir. İkincisi isə, Rusiyanın Qarabağda ermənilər vasitəsilə rus icması yaratmaq cəhdləridir, düşünürəm ki, bu amil indi Kremlin müzakirə dəhlizlərində aktuallıq kəsb edir. Son zamanlar Rusiyanın Xankəndidəki aktivliyi də rus icmasının formalaşdırılmasına cəhdlərin nümunəsi sayıla bilər, icma isə Moskvanın uzunmüddətli planı üçün ona münbit resurs qismindədir. 

Siyasi şərhçi Putinin bəzi məsələlərdə razılıq əldə edilməməsinin səbəbini də açıqlayıb.

 

"Razılaşdırılmayan məqamlar” deyilərkən daha çox Bakının etirazlarına eyham vurur.  Nikol Paşinyan sərhəd məsələsində Rusiyanın dəstəyinə ümid bəsləyir, amma Azərbaycanın şərtlər seriyası onu bu qənaətə gətirir ki, Bakı növbəti dəfə həmləyə keçəcək. Paşinyan etiraz edir, ancaq Əliyev də onun formulu ilə razılaşmır, Putin "razılaşdırılmayan bəndlər” ifadəsi həmin məqamı özündə ehtiva edir", - Kərimov bildirib.