Ukraynanın döyüş taktikası mülki əhali üçün təhlükə yaradır
08.08.2022 22:58
Ukraynanın döyüş taktikası mülki əhali üçün təhlükə yaradır. Məktəblər və xəstəxanalar da daxil olmaqla yaşayış məntəqələrində hərbi bazalar qurulur. Hücumlar mülki əhalinin məskunlaşdığı ərazilərdən başlayıb. Bu barədə nüfuzlu Amnesty İnternational hüquq mühafizə təşkilatının Ukrayna ilə bağlı yayımladığı hesabatda deyilir.
Bu cür pozuntular heç bir halda Rusiyanın saysız-hesabsız mülki vətəndaşlarının ölümünə və yaralanmasına səbəb olan ayrıseçkilik etməsinə haqq qazandırmır.
Amnesty İnternational bu gün bildirib ki, fevraldan başlayan Rusiya işğalını dəf edən Ukrayna qüvvələri yaşayış məntəqələrində, o cümlədən məktəblərdə və xəstəxanalarda bazalar yaramaqla və silah sistemləri işlətməklə mülki əhalini təhlükəyə atıb.
Bu cür taktikalar beynəlxalq humanitar hüququ pozur və mülki obyektləri hərbi hədəfə çevirdiyi üçün mülki şəxsləri təhlükə altına alır. Rusların məskunlaşan ərazilərə endirdiyi zərbələr mülki əhalinin ölümünə və mülki infrastrukturun məhvinə səbəb olub.
"Biz Ukrayna qüvvələrinin məskunlaşan ərazilərdə fəaliyyət göstərərkən mülki insanları riskə atması və müharibə qanunlarını pozması nümunəsini sənədləşdirmişik. Müdafiə mövqeyində olmaq Ukrayna ordusunu beynəlxalq humanitar hüquqa hörmət etməkdən azad etmir”, - Amnesty İnternational-ın baş katibi Agnes Kallamard deyib.
Amnesty İnternational tərəfindən sənədləşdirilən hər rus hücumu bu nümunəyə uyğun gəlmirdi. Amnesty İnternational-ın Rusiyanın hərbi cinayətlər törətdiyi qənaətinə gəldiyi bəzi yerlərdə, o cümlədən Xarkov şəhərinin bəzi ərazilərində, təşkilat Ukrayna qüvvələrinin mülki ərazilərdə yerləşdiyinə dair sübut tapmayıb.
Aprel-iyulda Amnesty İnternational tədqiqatçıları Xarkov, Donbas və Nikolayev vilayətlərində Rusiyanın zərbələri ilə bağlı araşdırma aparıblar. Təşkilat tətil yerlərini yoxlayaraq sağ qalanlar, şahidlər və hücum qurbanlarının qohumları ilə söhbətləşib, uzaqdan idarəetmə və silah analizləri həyata keçirib.
Bu araşdırmalar zamanı tədqiqatçılar Ukrayna qüvvələrinin məskunlaşan yaşayış məntəqələrindən zərbələr endirdiyinə, eləcə də bölgələrdəki 19 şəhər və kənddə mülki binalara yerləşdiyinə dair sübutlar tapıblar. Təşkilatın Böhran Dəlil Laboratoriyası bu hadisələrin bəzilərini daha da təsdiqləmək üçün peyk görüntülərini təhlil etdi.
Əsgərlərin yerləşdiyi əksər yaşayış məntəqələri cəbhə xəttindən kilometrlərlə uzaqda yerləşirdi. Amnesty İnternational yaşayış məntəqələrində mülki tikililərdə yerləşmiş Ukrayna hərbçilərinin mülki şəxslərdən yaxınlıqdakı binaları evakuasiya etmələrini xahiş etməsindən və ya onlara köməklik etməsindən xəbərsizdir.
Əhalinin məskunlaşdığı mülki ərazilərdən zərbələrin endirilməsi
Donbas, Xarkov və Nikolayev vilayətlərində Rusiyanın zərbələrindən sağ qalanlar və şahidlər Amnesty İnternational tədqiqatçılarına bildiriblər ki, Ukrayna hərbçiləri zərbələr zamanı evlərinin yaxınlığında əməliyyat keçirərək əraziləri Rusiya qüvvələrinin cavab atəşinə məruz qoyublar. Amnesty İnternational tədqiqatçıları bir çox yerlərdə belə davranışın şahidi olublar.
Beynəlxalq humanitar hüquq münaqişənin bütün tərəflərindən əhalinin sıx məskunlaşdığı ərazilərdə və ya onun yaxınlığında mümkün olan maksimum dərəcədə hərbi məqsədləri yerləşdirməməyi tələb edir. Mülki sakinləri hücumların təsirindən qorumaq üçün digər öhdəliklərə mülki şəxslərin hərbi obyektlərin yaxınlığından çıxarılması və mülki əhaliyə təsir edə biləcək hücumlar barədə effektiv xəbərdarlıq edilməsi daxildir.
İyunun 10-da Nikolayevin cənubundakı kənddə raket hücumu nəticəsində həlak olan 50 yaşlı kişinin anası Amnesty International-a deyib: "Hərbçilər evimizin yanındakı evdə qalırdılar və oğlum tez-tez əsgərlərə yemək aparırdı. Təhlükəsizliyindən qorxduğum üçün oradan uzaq durması üçün bir neçə dəfə yalvardım. Həmin gün günorta tətil olanda oğlum evimizin həyətində, mən isə evdə idim. O, yerindəcə öldürülüb. Onun bədəni parça-parça olub. Evimiz qismən dağıldı”. Amnesty İnternational tədqiqatçıları qonşu evdə hərbi texnika və geyim forması tapıblar.
Lisiçansk (Donbas) məhəlləsində dəfələrlə Rusiyanın hücumlarına məruz qalan və ən azı bir yaşlı kişinin ölümünə səbəb olan qüllə blokunda yaşayan Mykola Amnesty International-a dedi: "Mən başa düşmürəm ki, bizim ordumuz şəhərlərdən niyə atəş açır ”. Digər sakin, 50 yaşlı kişi dedi: "Qonşuluqda mütləq hərbi fəallıq var. Çıxan yanğın olanda, sonra gələn yanğını eşidirik”. Amnesty İnternational tədqiqatçıları yaşlı kişinin öldürüldüyü yeraltı sığınacağın girişindən təxminən 20 metr aralıda əsgərlərin yaşayış binasından istifadə etdiklərinin şahidi olublar.
Mayın 6-da Donbas şəhərlərindən birində Rusiya qüvvələri Ukrayna qüvvələrinin artilleriya əməliyyatı apardığı əsasən tək və ya iki mərtəbəli evlərdən ibarət məhəllə üzərində geniş şəkildə qadağan edilmiş və mahiyyət etibarilə ayrı-seçkilik etməyən kasetli sursatlardan istifadə edib. Qəlpələr 70 yaşlı Annanın oğlu və 95 yaşlı anası ilə birlikdə yaşadığı evin divarlarını zədələyib.
Anna dedi: "İçəridə idim. Qapılardan qəlpələr uçdu. Ukrayna artilleriyası tarlamın yaxınlığında idi... Əsgərlər evin arxasında idi... Mən onların girib-çıxdığını gördüm... Müharibə başlayandan anam iflic olub, ona görə də qaça bilmədim”.
İyulun əvvəlində Rusiya qüvvələrinin Nikolayev bölgəsində kənd təsərrüfatı anbarına hücumu nəticəsində bir ferma işçisi yaralanıb. Tətildən bir neçə saat sonra Beynəlxalq Amnistiya Təşkilatının tədqiqatçıları taxıl anbarında Ukrayna hərbçilərinin və maşınlarının olmasının şahidi olublar və şahidlər hərbçilərin mülki əhalinin yaşayıb işlədiyi fermanın yolun kənarında yerləşən anbardan istifadə etdiyini təsdiqləyiblər.
Amnesty İnternational tədqiqatçıları Xarkovda, Donbasda və Nikolayevin şərqində kəndlərdə yaşayış və ona bitişik ictimai binalara dəyən ziyanı araşdırarkən, yaxınlıqdakı Ukrayna hərbçilərinin mövqelərindən çıxan atəş səslərini eşitdilər.
Baxmutda bir neçə sakin Amnesty International-a bildirib ki, ukraynalı hərbçilər çoxmərtəbəli yaşayış binasından 20 metr aralıda yerləşən binadan istifadə ediblər. Mayın 18-də Rusiya raketi binanın qabağına düşüb, beş mənzili qismən dağıdıb və yaxınlıqdakı binalara ziyan vurub.
"Nə baş verdiyini başa düşmədim. Evimdə sınmış pəncərələr və çoxlu toz var idi... Anam ayrılmaq istəmədiyi üçün burada qaldım. Onun səhhətində problemlər var”,- sağ çıxan Katerina adlı sakin dedi.
Üç sakin Amnesty İnternational-a bildirib ki, zərbədən əvvəl Ukrayna qüvvələri bombalanmış binanın qarşısındakı binadan istifadə edib və iki hərbi yük maşını raketin vurulması zamanı zədələnmiş başqa bir evin qarşısında dayanıb. Amnesty İnternational tədqiqatçıları binanın içərisində və xaricində hərbçilərin mövcudluğunun əlamətlərini, o cümlədən qum torbaları və pəncərələri örtən qara plastik örtüklər, həmçinin ABŞ istehsalı olan yeni travmatik ilk yardım avadanlıqları aşkar ediblər.
www.anews.az
Bu cür pozuntular heç bir halda Rusiyanın saysız-hesabsız mülki vətəndaşlarının ölümünə və yaralanmasına səbəb olan ayrıseçkilik etməsinə haqq qazandırmır.
Amnesty İnternational bu gün bildirib ki, fevraldan başlayan Rusiya işğalını dəf edən Ukrayna qüvvələri yaşayış məntəqələrində, o cümlədən məktəblərdə və xəstəxanalarda bazalar yaramaqla və silah sistemləri işlətməklə mülki əhalini təhlükəyə atıb.
Bu cür taktikalar beynəlxalq humanitar hüququ pozur və mülki obyektləri hərbi hədəfə çevirdiyi üçün mülki şəxsləri təhlükə altına alır. Rusların məskunlaşan ərazilərə endirdiyi zərbələr mülki əhalinin ölümünə və mülki infrastrukturun məhvinə səbəb olub.
"Biz Ukrayna qüvvələrinin məskunlaşan ərazilərdə fəaliyyət göstərərkən mülki insanları riskə atması və müharibə qanunlarını pozması nümunəsini sənədləşdirmişik. Müdafiə mövqeyində olmaq Ukrayna ordusunu beynəlxalq humanitar hüquqa hörmət etməkdən azad etmir”, - Amnesty İnternational-ın baş katibi Agnes Kallamard deyib.
Amnesty İnternational tərəfindən sənədləşdirilən hər rus hücumu bu nümunəyə uyğun gəlmirdi. Amnesty İnternational-ın Rusiyanın hərbi cinayətlər törətdiyi qənaətinə gəldiyi bəzi yerlərdə, o cümlədən Xarkov şəhərinin bəzi ərazilərində, təşkilat Ukrayna qüvvələrinin mülki ərazilərdə yerləşdiyinə dair sübut tapmayıb.
Aprel-iyulda Amnesty İnternational tədqiqatçıları Xarkov, Donbas və Nikolayev vilayətlərində Rusiyanın zərbələri ilə bağlı araşdırma aparıblar. Təşkilat tətil yerlərini yoxlayaraq sağ qalanlar, şahidlər və hücum qurbanlarının qohumları ilə söhbətləşib, uzaqdan idarəetmə və silah analizləri həyata keçirib.
Bu araşdırmalar zamanı tədqiqatçılar Ukrayna qüvvələrinin məskunlaşan yaşayış məntəqələrindən zərbələr endirdiyinə, eləcə də bölgələrdəki 19 şəhər və kənddə mülki binalara yerləşdiyinə dair sübutlar tapıblar. Təşkilatın Böhran Dəlil Laboratoriyası bu hadisələrin bəzilərini daha da təsdiqləmək üçün peyk görüntülərini təhlil etdi.
Əsgərlərin yerləşdiyi əksər yaşayış məntəqələri cəbhə xəttindən kilometrlərlə uzaqda yerləşirdi. Amnesty İnternational yaşayış məntəqələrində mülki tikililərdə yerləşmiş Ukrayna hərbçilərinin mülki şəxslərdən yaxınlıqdakı binaları evakuasiya etmələrini xahiş etməsindən və ya onlara köməklik etməsindən xəbərsizdir.
Əhalinin məskunlaşdığı mülki ərazilərdən zərbələrin endirilməsi
Donbas, Xarkov və Nikolayev vilayətlərində Rusiyanın zərbələrindən sağ qalanlar və şahidlər Amnesty İnternational tədqiqatçılarına bildiriblər ki, Ukrayna hərbçiləri zərbələr zamanı evlərinin yaxınlığında əməliyyat keçirərək əraziləri Rusiya qüvvələrinin cavab atəşinə məruz qoyublar. Amnesty İnternational tədqiqatçıları bir çox yerlərdə belə davranışın şahidi olublar.
Beynəlxalq humanitar hüquq münaqişənin bütün tərəflərindən əhalinin sıx məskunlaşdığı ərazilərdə və ya onun yaxınlığında mümkün olan maksimum dərəcədə hərbi məqsədləri yerləşdirməməyi tələb edir. Mülki sakinləri hücumların təsirindən qorumaq üçün digər öhdəliklərə mülki şəxslərin hərbi obyektlərin yaxınlığından çıxarılması və mülki əhaliyə təsir edə biləcək hücumlar barədə effektiv xəbərdarlıq edilməsi daxildir.
İyunun 10-da Nikolayevin cənubundakı kənddə raket hücumu nəticəsində həlak olan 50 yaşlı kişinin anası Amnesty International-a deyib: "Hərbçilər evimizin yanındakı evdə qalırdılar və oğlum tez-tez əsgərlərə yemək aparırdı. Təhlükəsizliyindən qorxduğum üçün oradan uzaq durması üçün bir neçə dəfə yalvardım. Həmin gün günorta tətil olanda oğlum evimizin həyətində, mən isə evdə idim. O, yerindəcə öldürülüb. Onun bədəni parça-parça olub. Evimiz qismən dağıldı”. Amnesty İnternational tədqiqatçıları qonşu evdə hərbi texnika və geyim forması tapıblar.
Lisiçansk (Donbas) məhəlləsində dəfələrlə Rusiyanın hücumlarına məruz qalan və ən azı bir yaşlı kişinin ölümünə səbəb olan qüllə blokunda yaşayan Mykola Amnesty International-a dedi: "Mən başa düşmürəm ki, bizim ordumuz şəhərlərdən niyə atəş açır ”. Digər sakin, 50 yaşlı kişi dedi: "Qonşuluqda mütləq hərbi fəallıq var. Çıxan yanğın olanda, sonra gələn yanğını eşidirik”. Amnesty İnternational tədqiqatçıları yaşlı kişinin öldürüldüyü yeraltı sığınacağın girişindən təxminən 20 metr aralıda əsgərlərin yaşayış binasından istifadə etdiklərinin şahidi olublar.
Mayın 6-da Donbas şəhərlərindən birində Rusiya qüvvələri Ukrayna qüvvələrinin artilleriya əməliyyatı apardığı əsasən tək və ya iki mərtəbəli evlərdən ibarət məhəllə üzərində geniş şəkildə qadağan edilmiş və mahiyyət etibarilə ayrı-seçkilik etməyən kasetli sursatlardan istifadə edib. Qəlpələr 70 yaşlı Annanın oğlu və 95 yaşlı anası ilə birlikdə yaşadığı evin divarlarını zədələyib.
Anna dedi: "İçəridə idim. Qapılardan qəlpələr uçdu. Ukrayna artilleriyası tarlamın yaxınlığında idi... Əsgərlər evin arxasında idi... Mən onların girib-çıxdığını gördüm... Müharibə başlayandan anam iflic olub, ona görə də qaça bilmədim”.
İyulun əvvəlində Rusiya qüvvələrinin Nikolayev bölgəsində kənd təsərrüfatı anbarına hücumu nəticəsində bir ferma işçisi yaralanıb. Tətildən bir neçə saat sonra Beynəlxalq Amnistiya Təşkilatının tədqiqatçıları taxıl anbarında Ukrayna hərbçilərinin və maşınlarının olmasının şahidi olublar və şahidlər hərbçilərin mülki əhalinin yaşayıb işlədiyi fermanın yolun kənarında yerləşən anbardan istifadə etdiyini təsdiqləyiblər.
Amnesty İnternational tədqiqatçıları Xarkovda, Donbasda və Nikolayevin şərqində kəndlərdə yaşayış və ona bitişik ictimai binalara dəyən ziyanı araşdırarkən, yaxınlıqdakı Ukrayna hərbçilərinin mövqelərindən çıxan atəş səslərini eşitdilər.
Baxmutda bir neçə sakin Amnesty International-a bildirib ki, ukraynalı hərbçilər çoxmərtəbəli yaşayış binasından 20 metr aralıda yerləşən binadan istifadə ediblər. Mayın 18-də Rusiya raketi binanın qabağına düşüb, beş mənzili qismən dağıdıb və yaxınlıqdakı binalara ziyan vurub.
"Nə baş verdiyini başa düşmədim. Evimdə sınmış pəncərələr və çoxlu toz var idi... Anam ayrılmaq istəmədiyi üçün burada qaldım. Onun səhhətində problemlər var”,- sağ çıxan Katerina adlı sakin dedi.
Üç sakin Amnesty İnternational-a bildirib ki, zərbədən əvvəl Ukrayna qüvvələri bombalanmış binanın qarşısındakı binadan istifadə edib və iki hərbi yük maşını raketin vurulması zamanı zədələnmiş başqa bir evin qarşısında dayanıb. Amnesty İnternational tədqiqatçıları binanın içərisində və xaricində hərbçilərin mövcudluğunun əlamətlərini, o cümlədən qum torbaları və pəncərələri örtən qara plastik örtüklər, həmçinin ABŞ istehsalı olan yeni travmatik ilk yardım avadanlıqları aşkar ediblər.
"Hərbçilərin nə etdiyinə dair sözümüz yoxdur, lakin bunun əvəzini biz ödəyirik" tətil zamanı evi də zədələnən sakin Amnesty International-a dedi.
Məktəblərdəki hərbi bazalar
Ukrayna hərbçiləri müntəzəm olaraq Donbasın şəhər və kəndlərində və Nikolayev bölgəsindəki məktəblərdə bazalar qurublar. Münaqişə başlayandan məktəblər müvəqqəti olaraq tələbələr üçün bağlanıb, lakin əksər hallarda binalar əhalinin məskunlaşdığı mülki məhəllələrin yaxınlığında yerləşirdi.
Ziyarət edilən 29 məktəbdən 22-də Amnesty İnternational tədqiqatçıları ya binalardan istifadə edən əsgərlər, ya da cari və ya əvvəlki hərbi fəaliyyətə dair sübutlar - atılmış döyüş sursatları, ordunun qida paketləri və hərbi maşınlar tapdılar.
Rusiya qüvvələri Ukrayna qüvvələrinin istifadə etdiyi bir çox məktəblərə zərbələr endirib. Ən azı üç şəhərdə Rusiyanın məktəbləri bombardman etməsindən sonra ukraynalı əsgərlər yaxınlıqdakı digər məktəblərə köçərək ətraf məhəllələri də oxşar hücumlar riski ilə üz-üzə qoydular.
Odessanın şərqində bir şəhərdə Amnesty International Ukrayna əsgərlərinin mülki ərazilərdən yaşayış yeri və döyüş meydançaları kimi istifadə etməsinin, o cümlədən zirehli texnikanın sırf yaşayış məhəllələrində ağacların altına yerləşdirilməsinin və əhalinin sıx məskunlaşdığı yaşayış məntəqələrində yerləşən iki məktəbdən istifadə etməsinin geniş nümunəsinin şahidi olub. Aprelin 28-də evlərinə raket hücumu nəticəsində həlak olan bir uşaq və yaşlı qadın da daxil olmaqla, aprel və iyunun sonu arasında Rusiyanın məktəblərin yaxınlığındakı zərbələri nəticəsində bir neçə mülki şəxs həlak olub və yaralanıb.
Baxmutda Ukrayna qüvvələri mayın 21-də rusların endirdiyi zərbə nəticəsində 7 əsgərin öldüyü bildirilən zaman universitet binasını baza kimi istifadə edirdi. Universitet təxminən 50 metr aralıda digər mülki evlərlə yanaşı, tətil zamanı zədələnmiş hündürmərtəbəli yaşayış binasına bitişikdir. Amnesty İnternational tədqiqatçıları bombalanmış universitet binasının həyətində hərbi maşının qalıqlarını tapıblar.
Beynəlxalq humanitar hüquq münaqişə tərəflərinin sessiyada olmayan məktəblərdə yerləşməsini xüsusi olaraq qadağan etmir. Bununla belə, hərbçilər məcburi hərbi ehtiyac olmadığı halda, mülki vətəndaşlarla dolu evlərin və ya yaşayış binalarının yaxınlığında yerləşən məktəblərdən istifadə etməkdən, onların həyatını riskə atmaqdan çəkinməlidirlər. Əgər bunu edərlərsə, mülki şəxslərə xəbərdarlıq etməli və lazım gələrsə, onların təxliyyəsinə kömək etməlidirlər. Amnesty İnternational tərəfindən araşdırılan işlərdə bunun baş vermədiyi görünür.
Silahlı münaqişələr uşaqların təhsil hüququnu ciddi şəkildə əngəlləyir və məktəblərin hərbi istifadəsi dağıdılması ilə nəticələnə bilər ki, bu da müharibə bitdikdən sonra uşaqları bu hüquqdan daha da məhrum edir. Ukrayna tərəflərə tərk edilmiş və ya evakuasiya edilmiş məktəblərdən yalnız alternativ olmayan yerlərdə istifadə etməyə imkan verən silahlı münaqişə şəraitində təhsili qorumaq üçün Təhlükəsiz Məktəblər Bəyannaməsini təsdiq edən 114 ölkədən biridir.
Rusiya qüvvələrinin ayrıseçkilik etmədən hücumları
Amnesty İnternational-ın son aylarda sənədləşdirdiyi Rusiya zərbələrinin bir çoxu beynəlxalq səviyyədə qadağan edilmiş kaset sursatları da daxil olmaqla, mahiyyət etibarilə fərq qoymayan silahlarla və ya geniş əraziyə təsir edən digər partlayıcı silahlarla həyata keçirilib. Digərləri müxtəlif səviyyəli dəqiqliklə idarə olunan silahlardan istifadə edirdilər; bəzi hallarda silahlar konkret obyektləri hədəfə almaq üçün kifayət qədər dəqiq idi.
Ukrayna ordusunun yaşayış məntəqələrində hərbi obyektlərin yerləşdirilməsi praktikası heç bir şəkildə Rusiyanın ayrıseçkilik etmədən hücumlarına haqq qazandırmır. Münaqişənin bütün tərəfləri hər zaman hərbi məqsədlərlə mülki obyektlər arasında fərq qoymalı və mülki əhaliyə dəyən zərəri minimuma endirmək üçün silah seçimləri də daxil olmaqla, bütün mümkün ehtiyat tədbirləri görməlidirlər. Mülki sakinləri öldürən və ya yaralayan və ya mülki obyektlərə zərər verən ayrıseçkilikdən kənar hücumlar müharibə cinayətləridir.
"Ukrayna hökuməti dərhal öz qüvvələrini məskunlaşan ərazilərdən uzaqda yerləşdirməsini təmin etməli və ya hərbçilərin əməliyyat apardığı ərazilərdən mülki insanları təxliyə etməlidir. Hərbçilər müharibə aparmaq üçün heç vaxt xəstəxanalardan istifadə etməməlidirlər və yalnız mümkün alternativlər olmadıqda son çarə kimi məktəblərdən və ya mülki evlərdən istifadə etməlidirlər”, - deyə Agnès Callamard bildirib.
Amnesty International 29 iyul 2022-ci ildə araşdırmanın nəticələri ilə bağlı Ukrayna Müdafiə Nazirliyi ilə əlaqə saxlayıb. Nəşrin dərc edildiyi vaxta kimi onlar hələ cavab verməmişdilər.
Ukrayna hərbçiləri müntəzəm olaraq Donbasın şəhər və kəndlərində və Nikolayev bölgəsindəki məktəblərdə bazalar qurublar. Münaqişə başlayandan məktəblər müvəqqəti olaraq tələbələr üçün bağlanıb, lakin əksər hallarda binalar əhalinin məskunlaşdığı mülki məhəllələrin yaxınlığında yerləşirdi.
Ziyarət edilən 29 məktəbdən 22-də Amnesty İnternational tədqiqatçıları ya binalardan istifadə edən əsgərlər, ya da cari və ya əvvəlki hərbi fəaliyyətə dair sübutlar - atılmış döyüş sursatları, ordunun qida paketləri və hərbi maşınlar tapdılar.
Rusiya qüvvələri Ukrayna qüvvələrinin istifadə etdiyi bir çox məktəblərə zərbələr endirib. Ən azı üç şəhərdə Rusiyanın məktəbləri bombardman etməsindən sonra ukraynalı əsgərlər yaxınlıqdakı digər məktəblərə köçərək ətraf məhəllələri də oxşar hücumlar riski ilə üz-üzə qoydular.
Odessanın şərqində bir şəhərdə Amnesty International Ukrayna əsgərlərinin mülki ərazilərdən yaşayış yeri və döyüş meydançaları kimi istifadə etməsinin, o cümlədən zirehli texnikanın sırf yaşayış məhəllələrində ağacların altına yerləşdirilməsinin və əhalinin sıx məskunlaşdığı yaşayış məntəqələrində yerləşən iki məktəbdən istifadə etməsinin geniş nümunəsinin şahidi olub. Aprelin 28-də evlərinə raket hücumu nəticəsində həlak olan bir uşaq və yaşlı qadın da daxil olmaqla, aprel və iyunun sonu arasında Rusiyanın məktəblərin yaxınlığındakı zərbələri nəticəsində bir neçə mülki şəxs həlak olub və yaralanıb.
Baxmutda Ukrayna qüvvələri mayın 21-də rusların endirdiyi zərbə nəticəsində 7 əsgərin öldüyü bildirilən zaman universitet binasını baza kimi istifadə edirdi. Universitet təxminən 50 metr aralıda digər mülki evlərlə yanaşı, tətil zamanı zədələnmiş hündürmərtəbəli yaşayış binasına bitişikdir. Amnesty İnternational tədqiqatçıları bombalanmış universitet binasının həyətində hərbi maşının qalıqlarını tapıblar.
Beynəlxalq humanitar hüquq münaqişə tərəflərinin sessiyada olmayan məktəblərdə yerləşməsini xüsusi olaraq qadağan etmir. Bununla belə, hərbçilər məcburi hərbi ehtiyac olmadığı halda, mülki vətəndaşlarla dolu evlərin və ya yaşayış binalarının yaxınlığında yerləşən məktəblərdən istifadə etməkdən, onların həyatını riskə atmaqdan çəkinməlidirlər. Əgər bunu edərlərsə, mülki şəxslərə xəbərdarlıq etməli və lazım gələrsə, onların təxliyyəsinə kömək etməlidirlər. Amnesty İnternational tərəfindən araşdırılan işlərdə bunun baş vermədiyi görünür.
Silahlı münaqişələr uşaqların təhsil hüququnu ciddi şəkildə əngəlləyir və məktəblərin hərbi istifadəsi dağıdılması ilə nəticələnə bilər ki, bu da müharibə bitdikdən sonra uşaqları bu hüquqdan daha da məhrum edir. Ukrayna tərəflərə tərk edilmiş və ya evakuasiya edilmiş məktəblərdən yalnız alternativ olmayan yerlərdə istifadə etməyə imkan verən silahlı münaqişə şəraitində təhsili qorumaq üçün Təhlükəsiz Məktəblər Bəyannaməsini təsdiq edən 114 ölkədən biridir.
Rusiya qüvvələrinin ayrıseçkilik etmədən hücumları
Amnesty İnternational-ın son aylarda sənədləşdirdiyi Rusiya zərbələrinin bir çoxu beynəlxalq səviyyədə qadağan edilmiş kaset sursatları da daxil olmaqla, mahiyyət etibarilə fərq qoymayan silahlarla və ya geniş əraziyə təsir edən digər partlayıcı silahlarla həyata keçirilib. Digərləri müxtəlif səviyyəli dəqiqliklə idarə olunan silahlardan istifadə edirdilər; bəzi hallarda silahlar konkret obyektləri hədəfə almaq üçün kifayət qədər dəqiq idi.
Ukrayna ordusunun yaşayış məntəqələrində hərbi obyektlərin yerləşdirilməsi praktikası heç bir şəkildə Rusiyanın ayrıseçkilik etmədən hücumlarına haqq qazandırmır. Münaqişənin bütün tərəfləri hər zaman hərbi məqsədlərlə mülki obyektlər arasında fərq qoymalı və mülki əhaliyə dəyən zərəri minimuma endirmək üçün silah seçimləri də daxil olmaqla, bütün mümkün ehtiyat tədbirləri görməlidirlər. Mülki sakinləri öldürən və ya yaralayan və ya mülki obyektlərə zərər verən ayrıseçkilikdən kənar hücumlar müharibə cinayətləridir.
"Ukrayna hökuməti dərhal öz qüvvələrini məskunlaşan ərazilərdən uzaqda yerləşdirməsini təmin etməli və ya hərbçilərin əməliyyat apardığı ərazilərdən mülki insanları təxliyə etməlidir. Hərbçilər müharibə aparmaq üçün heç vaxt xəstəxanalardan istifadə etməməlidirlər və yalnız mümkün alternativlər olmadıqda son çarə kimi məktəblərdən və ya mülki evlərdən istifadə etməlidirlər”, - deyə Agnès Callamard bildirib.
Amnesty International 29 iyul 2022-ci ildə araşdırmanın nəticələri ilə bağlı Ukrayna Müdafiə Nazirliyi ilə əlaqə saxlayıb. Nəşrin dərc edildiyi vaxta kimi onlar hələ cavab verməmişdilər.
Məhluqə Tağıyeva
www.anews.az
Oxşar xəbərlər
Oxşar xəbərlər
Son xəbərlər 
Daha çox
Foto 
Video 
