Rusiya taxıl müqaviləsini yeniləməkdən imtina edir

Rusiya 17 iyul 2023-də Ukraynaya ötən il üçün Qara dəniz limanlarından taxıl ixrac etməyə icazə verən müqaviləni uzatmaqdan imtina edərək, öz ərzaq və gübrə daşımalarını buraxmaq vədinə əməl edilməməsindən şikayətlənib. Bu barədə CNN məlumat verib. 

"Rusiyanın iştirakı olmadan "Qara Dəniz Təşəbbüsü” iyulun 18-dən etibarən fəaliyyətini dayandıracaq”, - Rusiya Xarici İşlər Nazirliyi Ukrayna, Türkiyə və BMT-yə bildirib.

Bildirilib ki, bu, gəmiçiliklə bağlı təhlükəsizlik təminatlarının geri götürülməsi, dəniz humanitar dəhlizinin dayandırılması və sazişin icrasına nəzarət etmək üçün İstanbulda Qara dənizin mənsəbində yaradılmış Birgə Koordinasiya Mərkəzinin ləğvi deməkdir.

Nazirlik bildirib ki, bu, Qara dənizin şimal-qərb hissəsinin yenidən gəmiçilik üçün müvəqqəti təhlükə zonası kimi təyin olunmasıdır. 

BMT və Türkiyənin ötən ilin iyulunda vasitəçiliyi ilə əldə olunan razılaşma Rusiya-Ukrayna müharibəsinin blokadasına düşmüş Ukrayna taxılının təhlükəsiz ixracını təmin etməklə qlobal ərzaq böhranını yüngülləşdirmək məqsədi daşıyıb.

Rusiyanı bunu qəbul etməyə inandırmaq üçün üç illik anlaşma memorandumu da imzalandı və bu memorandumda Birləşmiş Millətlər Təşkilatı və BMT rəsmiləri Rusiyaya ərzaq və gübrə ixracına kömək etmək barədə razılığa gəlib.

Bununla belə, nazirlik açıqlamasında Rusiyanın heç bir tələbinin yerinə yetirilmədiyini, o cümlədən Rusiyadan Ukraynanın Odessa limanına boru kəməri ilə ammonyak ixracının bərpa edilməsini və dövlət kənd təsərrüfatı bankı Rosselxozbank-ın SWIFT beynəlxalq ödəniş sisteminə yenidən qoşulduğunu bildirib.

"İstanbul razılaşmalarının həyata keçirilməsi istiqamətində açıq təxribatların həyata keçirildiyi bu şəraitdə humanitar məqsədinə haqq qazandırmayan "Qara dəniz təşəbbüsü”nün davam etdirilməsi mənasızlaşır”, - bəyanatda deyilir.

Müqavilə bir neçə dəfə uzadılmışdı, lakin bazar ertəsi başa çatmalı idi. Rusiya aylardır ki, uzadılma şərtlərinin yerinə yetirilmədiyini deyir və Kremlin sözçüsü Dmitri Peskov Rusiyanın uzadılmasına icazə vermədiyini ilk təsdiqləyən şəxs olub.

Bununla belə, o, Rusiyanın müqavilədən həmişəlik çıxmayacağına işarə edib.

"Rusiya tərəfi razılaşmaları yerinə yetirən kimi Rusiya tərəfi dərhal bu sazişin icrasına qayıdacaq”, - Peskov bildirib.

"Rusiya vədlər və təminatlar deyil, yalnız konkret nəticələr əldə edildikdə sövdələşmənin bərpası məsələsini nəzərdən keçirməyə hazır olacaq", - Rusiya XİN bildirib.

Peskov bildirib ki, yenilənməmə qərarının Rusiya ilə Krım arasında körpüdə iki nəfərin ölümü ilə nəticələnən gecə hücumu ilə heç bir əlaqəsi yoxdur.

"Bunlar tamamilə əhəmiyyətsiz hadisələrdir. Terror aktından əvvəl də mövqe prezident Putin tərəfindən açıqlanıb", - Peskov bildirib.

Rabia Hale Seferoğlu

www.anews.az