Türkiyə “Oruc Rəis” tədqiqat gəmisini Somaliyə göndərəcək

Bu addım Türkiyənin xam neft tədarükünün şaxələndirilməsinə kömək edə bilər və Ankaranın Çin, Rusiya, Körfəz ölkələri və Qərbin də nüfuz uğrunda mübarizə apardığı regionda əlaqələri gücləndirmək üzrə davam edən səylərinin bir hissəsidir.

18-də İstanbulda Türkiyənin enerji və təbii sərvətlər naziri A. Bayraktar ilə Somalinin neft və mineral ehtiyatlar naziri A. O. Mohamed arasında görüş keçirilib. Bu barədə Türkiyənin Energetika Nazirliyi 2024-cü il iyulun 18-də məlumat yayıb.

Görüşdən sonra Türkiyə Neft Şirkəti ilə Somali Neft İdarəsi arasında karbohidrogenlərin kəşfiyyatı və hasilatı üzrə Saziş imzalanıb.

İmzalanma mərasimindən sonra açıqlama verən A.Bayraktar bildirib ki, Türkiyə son 8 ildə öz vəsaiti və imkanlarından istifadə edərək quruda və dənizlərdə neft və təbii qaz kəşfiyyatı sahəsində böyük bir yol keçib.

Sakarya qaz yatağında hasilat sutkada 5,5 milyon m3, Qabarda 41 quyuda isə 45 min barelə çatıb.

"Biz Somalinin dəniz zonasında çox mühüm neft və təbii qaz ehtiyatlarına malik olduğuna inanırıq, biz Somalinin hər biri 5 min kvadrat kilometr ərazini əhatə edən 3 dəniz bloku ilə bağlı müqavilə imzalamışıq və burada Türkiyə eksklüziv kəşfiyyat işləri aparacaq. hüquqlarını qoruyacağıq və mən qazma işlərinə başladığımız zaman neft hasilatı üçün ümid edirəm”, - deyə türkiyəli nazir bildirib.

Türkiyə Somali sahillərindən 50 kilometr, üçüncüsü isə 100 kilometr məsafədə yerləşən kəşfiyyatda olan 3 blokdan 2-də qazma işlərinə başlamaq niyyətindədir. Yerin təki sahəsində suyun dərinliyi 2 min metrə yaxındır. Şirkət dəniz səviyyəsindən 3-4 min metr aşağıda qazma işləri aparmaq niyyətindədir.

Oruc Rəis təxminən 50 nəfərlik heyətlə Somaliyə gedəcək.

2024-cü ilin mart ayında Türkiyə və Somali neft və qaz ehtiyatlarının işlənməsi sahəsində Əməkdaşlıq Memorandumu imzalayıb.

2024-cü ilin fevralında tərəflər 10 il müddətinə müdafiə və iqtisadi əməkdaşlıq haqqında saziş imzalayıblar.

Bu, Türkiyə Hərbi Dəniz Qüvvələrinin müdafiə məqsədləri və dəniz quldurları, qaçaqmalçılar və brakonyerlərlə mübarizə məqsədilə Somali sularında mövcud olmasına icazə verir.

Bundan əlavə, saziş Ankaraya Afrika ölkəsinin iqtisadi dəniz zonasının istismarından əldə olunan gəlirlərin 30%-ə qədərini almaq hüququ verir.

Somali dünyanın perspektivli, istifadə olunmamış neft və qaz regionlarından biri kimi görünürdü.

Chevron, Eni, ExxonMobil və Shell daxil olmaqla beynəlxalq neft şirkətləri 1950-ci illərdə Somalidə kəşfiyyata başlayıblar.

Lakin 1991-ci ildə ölkədə vətəndaş müharibəsi başlayanda və hökumət süqut edəndə bütün beynəlxalq neft-qaz şirkətləri öz fəaliyyətlərini məhdudlaşdırdılar.

2010-cu illərdə Somalidə hökumət yarananda hakimiyyət beynəlxalq investorları cəlb etməyə hazırlaşmağa başladı.

2014-cü ildə Norveçin TGS şirkəti əvvəlcə Somali hökuməti tərəfindən təklif edilən 15 blokda 2D seysmik tədqiqatlar apardı və bu, ən azı 30 milyard barel çıxarıla bilən neft və qaz ehtiyatlarının ola biləcəyini göstərdi.

2020-ci ildə hökumət sənayeni tənzimləmək və beynəlxalq podratçılarla sövdələşmələr aparmaq üçün Somali Neft İdarəsini yaradan neft qanunu qəbul etdi.

İki il sonra Somali dənizdə neft və qaz hasilatının lisenziyalaşdırılması, şirkətlərlə Somali hökuməti arasında HPBS haqqında qanunvericilik və Somali federal hökuməti ilə ştatlar arasında gəlirlərin bölüşdürülməsinə dair qanunvericilik aktları qəbul etdi.

Bu, 2022-ci ildə Sahil Xəttinin Kəşfiyyatı ilə HPBS-nin bağlanmasına və onun ölkədə fəaliyyətə başlamasına yol açdı.

PSA-nın bağlanmasında Türkiyənin mühüm rol oynadığı bildirilib.

Shell və ExxonMobil ölkəyə qayıtmağı düşünürdülər.

Fevralda A. O. Mohamed Somalinin tarixdə ilk dəfə 2024-cü ildə öz ərazisində neft hasilatına başlamağı planlaşdırdığını bildirib.