TuranBankın yarımillik mənfəəti 2,3 dəfə, faiz xərcləri isə 30% artıb

Azərbaycanın aparıcı banklarından biri olan TuranBank 2026-cı ilin birinci yarısını 5,014 milyon manat xalis mənfəətlə başa vurub. Bu, ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 2,3 dəfə çoxdur. Bu barədə bankın rəsmi maliyyə hesabatında bildirilir.

Hesabata əsasən, bankın əməliyyat mənfəəti 7,2% artaraq 15,303 milyon manata çatıb. Mümkün itkilər üzrə ehtiyatlara ayırmalar isə 15,5% azalaraq 10,227 milyon manat təşkil edib. Xalis mənfəətdəki kəskin artım əsas biznesin səmərəliliyindən daha çox, ehtiyat ayırmalarının azalması ilə bağlı olub.

Maliyyələşmə resurslarının bahalaşması gəlirlərin artımını üstələyib. Bankın faiz gəlirləri 16% artaraq 56,568 milyon manata yüksəlsə də, faiz xərcləri 30% artaraq 32,7 milyon manata çatıb. Nəticədə bankın xalis faiz gəliri cəmi 2% artaraq 23,9 milyon manat olub (ötən ilin eyni dövründə 23,4 milyon manat). Bu dinamika faiz marjasının təzyiq altında qaldığına işarə edir.

İkinci rübdə dinamika zəifləyib

Yarımillik nəticələr ilin ikinci rübündə göstəricilərin zəiflədiyini göstərir. Yanvar-martda 2,879 milyon manat xalis mənfəət əldə edən TuranBank aprel-iyunda bu göstəricini 2,135 milyon manata endirib (26% azalma). Əməliyyat mənfəəti isə rüb ərzində 6,97 milyon manatdan 8,333 milyon manata qalxıb.

Mənfəətin rüblük azalmasına kredit riskləri üzrə ehtiyat ayırmalarının artması səbəb olub. Bank birinci rübdə ehtiyatlara 4,1 milyon manat ayırdığı halda, ikinci rübdə bu məbləğ 50% artaraq 6,1 milyon manat təşkil edib. Beləliklə, yarımillik əməliyyat mənfəətinin təxminən üçdə ikisi mümkün itkilərin qarşılanmasına yönəldilib.

Bahalı institusional borclar marjanı sıxır

TuranBankın faiz gəlirlərinin 94%-i (52,9 milyon manat) müştəri kreditlərinin payına düşüb. Kreditləşmədən gəlirlər 19% artsa da, bu artım cəlb edilən vəsaitlərin bahalaşması ilə neytrallaşıb.

Xüsusilə digər maliyyə təşkilatlarından cəlb olunan kreditlər üzrə xərclər 81% artaraq 6,4 milyon manatdan 11,6 milyon manata yüksəlib. Müştəri depozitləri üzrə xərclər isə 10% artaraq 19,4 milyon manat olub.

Qeyri-faiz gəlirləri 14,8 milyon manata yüksəlib. Bunun 9,6 milyon manatı valyuta əməliyyatlarından, 5 milyon manatı isə komissiyalardan formalaşıb. İşçi heyəti xərcləri 12% artaraq 12,7 milyon manata, ümumi qeyri-faiz xərcləri isə 14% artaraq 23,4 milyon manata çatıb. Əməliyyat xərclərinin gəlirlərə nisbəti 61% təşkil edib.

Kredit portfeli bazardan geri qalır

Bankın aktivləri ilin əvvəlindən 4,8% artaraq 951 milyon manata çatıb. Lakin aktivlərin 74%-ni təşkil edən kredit portfeli 1% azalaraq 699,5 milyon manata düşüb (martın sonunda 709,8 milyon manat idi).

Bu göstərici ölkənin bank sektoru üzrə ümumi tendensiyadan fərqlənir. Yanvar-iyun aylarında Azərbaycan banklarının məcmu kredit portfeli 5,8% artaraq 31,821 milyard manata çatıb.

İkinci rübdə aktivlərin artımı kreditləşməyə deyil, digər banklarda vəsaitlərin yerləşdirilməsinə yönəlib. Bu yerləşdirmələr 78,4 milyon manatdan 123 milyon manata yüksəlib. Bu addım likvidliyi artırsa da, aktivlərin gəlirliliyini aşağı salır.

Maliyyələşmə strukturu və kapital

İyunun sonuna bankın müştəri depozitləri 1% azalaraq 463 milyon manat olub (sektorda depozitlər 4% artıb). TuranBankda kreditlərin depozitlərə nisbəti 151% təşkil edir ki, bu da sektor üzrə orta göstəricini (80%) üstələyir. Depozitlər bankın öhdəliklərinin 55%-ni örtür.

Bankın maliyyə təşkilatları qarşısında öhdəlikləri 45 milyon manat artaraq 187 milyon manata, Mərkəzi Bank və dövlət fondları qarşısındakı öhdəlikləri isə 152 milyon manata çatıb.

Yarımil ərzində balans kapitalı 4,4% artaraq 109,4 milyon manata çatıb. Bankın aktivlər üzrə gəlirliliyi (ROA) 1,1%, kapital üzrə gəlirliliyi (ROE) isə 9,4% təşkil edib. Bank sektoru üzrə orta göstəricilər müvafiq olaraq 2,4% və 19%-dir.

Auditor hesabatlarına əsasən, 2025-ci ildə bankın problemli (3-cü mərhələ) kreditlərinin payı 2,7%-dən 3,8%-ə yüksəlib (26,9 milyon manat), silinmiş kreditlərin həcmi isə 28,1 milyon manat olub. Sektor üzrə problemli kreditlərin payı iyunun sonuna 3% təşkil edib.

N.Təbrizli