• $
  • €
  • ₽
  • ₺
  • £

Son 1 ildə vətəndaşların kartından nə qədər pul oğurlanıb? - Rəsmi

Son 1 ildə vətəndaşların kartından nə qədər pul oğurlanıb? - Rəsmi
10.02.2025 15:36
2024-cü ildə xarici kiber müdaxilələrlə 16 min 804 fakt üzrə vətəndaşlar aldadılaraq bank kartlarından 22 milyon (22 mln. 442 min 838) manatdan artıq vəsait talanıb. Bu barədə Daxili İşlər Nazirliyi məlumat yayıb.
 
2024-cü ilin yanvarında əcnəbilər Azərbaycanda bank kartları vasitəsi ilə 187,9 milyon manatlıq əməliyyat aparıb. Bu da ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 9,6 % çoxdur. Bu barədə İqtisadi İslahatların Təhlili və Kommunikasiya Mərkəzinin (İİTKM) "İxrac İcmalı”nın fevral buraxılışında bildirilir.
 
Kibertəhlükəsizlik üzrə mütəxəssis İbrahim Əbdüləzizli bildirir ki, vətəndaşların bu kimi hallar ilə qarşılaşmasının ən böyük səbəbkarları özləridir.
 
"Vətəndaşlar hər gələn zəngi, SMS-i qəbul edərək onlara təklif edilmiş saxta kampaniyalara inanaraq öz bank kartlarını dələduzlar ilə bölüşürlər. Ən çox bu kimi hallar whatsapp üzərindən baş verir. vətəndaşlara yarım ştat iş təklifi, əlavə gəlir,  gündəlik 1 saat işləyəcəksiniz kimi təkliflər irəli sürülür. Bu vədlərə inanaraq vətəndaşlar bank məlumatlarını həmin şəxslərlə bölüşürlər. Vətəndaşlar daxil olduqları saytların resurslarını yoxlamırlar. Sosial şəbəkələrdə müxtəlif qurum və şirkətlər adından investisiya dələduzluq paylaşımlar edilir. Bu kimi reklamlara inanaraq öz məlumatlarını bölüşürlər. Vətəndaşlar mütləq şəkildə rəsmi mənbələri bilməli, kiber gigiyena qaydalarına əməl etməlidirlər",- mütəxəssis vurğulayıb.

O əlavə edib ki, vətəndaşlarda günah olduğu qədər sistemlərdə də boşluqlar olur.

"Müxtəlif banklar var ki, kart üzrə limit təyin etmək funksiyası olur. Bu zaman xaricdən pul daxil olarkən banklar mənbə məlum olmadığı üçün həmin pulu dayandırır. Araşdırsaq pul itkisi olan bank kartlarının 90%-i kredit kartı xəttindən olub. Bu haqqda banklar cavab verməlidirlər ki, kredit kartındakı məbləği faizi ilə vətəndaşlar məcbur şəkildə geri ödəyir. Bu banklara sərf etdiyi üçün o istiqamətdə heç bir tədbir görmürlər. Niyə? Bir müddət əvvəl müxtəlif mobil operatorlar küçələrdə pulsuz mobil nömrə satırdılar bu zaman yaranan təhlükəsizlik risklərini niyə nəzərə alınmr? Bir çox banklarda sistem xətaları varvə bu da sistem boşluğuna gətirib çıxarda bilir. Niyə bu istiqamətdə banklar iş görmürlər? Bu kimi hallar banklar tərəfindən nəzarətə alınmalıdır",- mütəxəssis əlavə edib. 

Milli Məclisin üzvü  Vüqar Bayramov bildirir ki, bank kartlarında vəsaitlərin çəkilməsinin əsas səbəbi demək olar ki, əksər hallarda vətəndaşların həmin məlumatları üçüncü şəxslə bölüşdürülməsi ilə bağlıdır.

"Təssüf ki biz bank adından xakkerlər tərəfindən saxta zənglərin, müraciətlərin artmasını müşahidə edirik. Özünü bank işçisi kimi təqdim edirlər. Vətəndaşlardan bankla bağlı məlumatları əldə edirlər  və bunu da təbii ki banklardan vəsaitlərin oğurlanmasına gətirib çıxarır. Maarifləndirmə əsas şərtdir. Bütövlükdə bank sirlərinin qorunması ilə bağı məlumatlar yüksək olmalıdır. Əslində kart sahibləri həmin məlumatları bölüşməsələr kartdan vəsaitlərin çıxarılması mümkün deyil. Çünki kartdan vəsaitin transfer edilməsi üçün gücləndirilmiş 3D parollar şifrəyə ehtiyac olur və həmin şifrə yazıldıqdan sonra karta giriş mümkün olur. Vəsaitin ödənilməsi həyata keçirilir.  Bu da onu göstərir ki, bu istiqamətdə maarifləndirmə gücləndirilməlidir. Qanunvericilik bir mənalı şəkildə bank müştərilərinin hüquqlarını qoruyur. Qanunvericilikdə bu istiqamətdə hər hansl bir boşluq yoxdur. Yeni texnologiyanın inkişafında suni intellekdəndə istifadə olunur.  Daha da təkminləşməsi gözləniləndir",- deputat vurğulayıb.

Ötən il ayrı-ayrı vətəndaşların saxta link-keçidlərlə 1 027 fakt üzrə 2 milyon 43 min 896 manat, alış-veriş səhifələrində elana görə zəng edib şəxsi məlumatları əldə etməklə 411 fakt üzrə 1 milyon 196 min 786 manat, özünü bank əməkdaşı kimi təqdim edib şəxsi məlumatları əldə etməklə 290 fakt üzrə 598 min 48 manat, mobil telefona kibermüdaxilə yolu ilə 185 fakt üzrə 311 min 728 manat, bankamatdan pul çıxarılmasına kömək adı ilə 178 fakt üzrə 92 min 630 manat, oğurlanmış və itirilmiş kartdan 307 fakt üzrə 101 min 398 manat pul vəsaiti onlayn talanıb.

2024-cü ilin dövlət büdcəsində xarici yardımlar üçün 80 000 000 manat vəsait nəzərdə tutulub.
  
 
İstiqamət: 6.3.13. informasiya və kommunikasiya texnologiyalarının inkişaf etdirilməsi;
Qeyd: Yazı Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyi çərçivəsində hazırlanıb. 
 
Aytac Zeynalova
 
 
 

 


www.anews.az

 

Youtube
Keçid et
Oxşar xəbərlər
Oxşar xəbərlər
Separatçı əməllərin təşkilinə görə beynəlxalq axtarışda olan şəxs həbs edilib
Cəmiyyət 16:59
Separatçı əməllərin təşkilinə görə beynəlxalq axtarışda olan şəxs həbs edilib
Aeroportlarda VİP-dən istifadə hüququ olan şəxslərin siyahısı dəyişib
Cəmiyyət 16:37
Aeroportlarda VİP-dən istifadə hüququ olan şəxslərin siyahısı dəyişib
Əli Kərimlinin məhkəməsi başlayıb- Yenilənib
Cəmiyyət 16:03
Əli Kərimlinin məhkəməsi başlayıb- Yenilənib
Ucar sakini cərəyan vurması nəticəsində ölüb
Cəmiyyət 15:43
Ucar sakini cərəyan vurması nəticəsində ölüb
Azad edilmiş ərazilərdə 12 621 nəfərin məşğulluğu təmin edilib
Cəmiyyət 14:54
Azad edilmiş ərazilərdə 12 621 nəfərin məşğulluğu təmin edilib
MKA: “WhatsApp”da Zəfər Günü ilə bağlı saxta pul mükafatı kampaniyası yayılır
Cəmiyyət 14:25
MKA: “WhatsApp”da Zəfər Günü ilə bağlı saxta pul mükafatı kampaniyası yayılır
Novxanıdakı “milyonluq saray”ın sahibi həbs edilib
Cəmiyyət 14:13
Novxanıdakı “milyonluq saray”ın sahibi həbs edilib
Azərbaycanda 13 il əvvəl törədilmiş qətlin üstü açılıb
Cəmiyyət 14:02
Azərbaycanda 13 il əvvəl törədilmiş qətlin üstü açılıb
DYP payız-qış mövsümünə hazırlıqla bağlı xəbərdarlıq edib
Cəmiyyət 13:40
DYP payız-qış mövsümünə hazırlıqla bağlı xəbərdarlıq edib
Anews TV

Rəsmi Youtube kanalımız

Abunə ol