Azərbaycanın Avropaya qaz tədarükü avqust təmirindən sonra bərpa olunub

 Azərbaycanın Trans-Adriatik Boru Kəməri (TAP) vasitəsilə Avropaya qaz tədarükü “Şahdəniz” yatağının hasilat obyektlərində aparılan planlı təmir işlərinin başa çatmasından sonra bərpa olunub. Bunu Avropanın qaz nəqli operatorlarının məlumatları əsasında aparılan hesablamalar göstərir.

TAP-ın İtaliyanın Melendunyo məntəqəsində yerləşən çıxış nöqtəsində orta gündəlik fiziki qaz axını 20–26 avqust tarixlərində qeydə alınan təxminən 15 milyon kubmetrdən 4–10 sentyabr tarixlərində 27 milyon kubmetrə yüksəlib. Beləliklə, təmir dövründəki göstərici ilə müqayisədə tədarük təxminən 80% artıb.

Avropa Qaz Ötürücü Sistem Operatorları Şəbəkəsinin (ENTSOG) məlumatına görə, sentyabrın 10-da Türkiyə–Yunanıstan sərhədində TAP-a daxil olan qazın həcmi sutkada təxminən 32 milyon kubmetr təşkil edib. Həmin gün boru kəmərinin İtaliyadakı çıxış nöqtəsində qaz axını 26,7 milyon kubmetr olub.

Azerbaijan Gas Supply Company daha əvvəl avqustda “Şahdəniz” yatağının hasilat obyektlərində planlı təmir işlərinin aparıldığını açıqlayıb. Məhdudiyyətlər 8–14 avqust və 20–28 avqust tarixlərində qüvvədə olub.

Təmirin ikinci mərhələsində Avropaya qaz axınının sutkada 10–13 milyon kubmetr azalacağı gözlənilirdi. İşlərin əvvəlcə sentyabrın 1-dək davam edəcəyi nəzərdə tutulsa da, sonradan bitmə tarixi avqustun 28-nə dəyişdirilib.

Açıqlamalarda təmirin “Shah Deniz Alpha”, yoxsa “Shah Deniz Bravo” platformasına aid olduğu göstərilməyib.

Avqustun sonundakı göstəricilərlə müqayisədə kəskin artıma baxmayaraq, hazırkı tədarük həcmi qeyri-adi yüksək deyil. Sentyabrın 4–10-da orta göstərici avqustun əvvəli və ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə cəmi 3% yüksək olub. Bu, ixracda yeni və davamlı sıçrayışdan daha çox, təmirlə əlaqədar müvəqqəti azalmanın ardından bərpaya işarə edir.

TAP Azərbaycan qazını Yunanıstan və Albaniya ərazisindən İtaliyaya və digər Avropa bazarlarına çatdıran Cənub Qaz Dəhlizinin Avropa hissəsidir.

Azərbaycan 2026-cı ilin birinci yarısında Avropaya 5,9 milyard kubmetr qaz ixrac edib. 2025-ci ildə tədarük 12,8 milyard kubmetr təşkil edib, 2024-cü ildə isə bu göstərici 12,9 milyard kubmetr olub.

N.Təbrizli