FDA-nın ZYN ilə bağlı qərarı: bu, Azərbaycan siqaret çəkənləri üçün niyə vacibdir?

ABŞ-ın federal tənzimləyici qurumunun qərarı Azərbaycanın 1,9 milyon yetkin siqaret çəkəni, onların ailələri və dostları üçün son onilliklərin ən yaxşı xəbəri ola bilər.

Azərbaycanda 1,9 milyon yetkin insan siqaret çəkir. Onlar üçün ABŞ-da qida məhsulları və dərman vasitələri kimi gündəlik istehlak məhsullarını tənzimləyən qurumdan son onilliklərin ən yaxşı xəbəri gələ bilər. FDA-nın açıqlamasına görə, bəzi ZYN nikotin paketləri artıq siqaretlərə nisbətən daha az riskli alternativ kimi satışa çıxarıla bilər. ZYN paketləri tütün mənşəli təbii nikotin və müxtəlif dadlandırıcılardan ibarət, çay paketinə bənzər kiçik kisəciklərdir və artıq dünyanın müxtəlif ölkələrində satışdadır.

ABŞ FDA-sının məlumatına əsasən, icazə verilmiş 20 ədəd aromatlaşdırılmış ZYN məhsulu istifadəçilər üçün siqaret çəkmə ilə müqayisədə bir sıra sağlamlıq problemlərinin riskini daha da azalda bilər.

FDA-nın qərarı ZYN paketlərinin siqaret çəkənlərə “ağız boşluğu xərçəngi, ürək xəstəliyi, ağciyər xərçəngi, insult, emfizema və xroniki bronxit riskini azaltdığı” bəyanatı ilə satışına imkan verir.

Bu qərar siqaret tüstüsündə olan zərərli maddələrin təsirini azaltmağa kömək edən məhsullar barədə elmi əsaslandırma axtaran siqaret çəkənlər üçün mühüm nailiyyət hesab olunur.

Diş əti ilə dodaq arasına yerləşdirilən ZYN paketləri tütünün yandırılması və tüstünün nəfəsə çəkilməsi olmadan nikotinin orqanizmə çatdırılmasını təmin edir. Tənzimləyicilər və səhiyyə mütəxəssisləri bildirirlər ki, bu cür məhsullar siqaretdən tamamilə alternativ məhsullara keçən yetkin istifadəçilər üçün zərəri azalda bilər. Bununla belə, onlar hələ də nikotin asılılığı yaradır və tamamilə risksiz hesab edilmir.

FDA vurğulayıb ki, icazə yalnız qiymətləndirilmiş konkret ZYN məhsullarına şamil olunur və bazara çıxarıldıqdan sonra monitorinq aparılmasını tələb edir. Buraya istehlakçı davranışlarının və istehlakçıların risklə bağlı iddiaları necə başa düşdüklərinin araşdırılması da daxildir.

FDA-nın qiymətləndirməsinə daxil edilmiş sorğu nəticələrinə görə, ZYN istifadə etməyə başlayan bəzi siqaret çəkənlər zaman keçdikcə siqaret istehlakını azaldıblar. Respondentlərin yarıdan çoxu əvvəlki 30 gün ərzində ümumiyyətlə siqaret çəkmədiklərini bildirib. ZYN istifadə etməyə davam edən siqaret çəkənlər arasında isə 80,7%-i siqaret istehlakını azaltdığını, 57,2%-i isə gündəlik siqaret istifadəsini 50%-dən çox azaltdığını qeyd edib.

FDA 2025-ci ilin yanvar ayında elmi qiymətləndirmədən sonra ABŞ-da 20 növ ZYN nikotin paketinin satışına artıq icazə vermişdi. Lakin həmin əvvəlki qərar şirkətə riskin azaldılması ilə bağlı marketinq mövqeyindən istifadə etməyə imkan vermirdi.

PMI-nin Azərbaycandakı nümayəndəliyi bildirib ki, şirkət ZYN paketlərinin Azərbaycanda rəsmi satışına mümkün qədər tez başlamaq üçün fəal şəkildə çalışır.