“FED-in qərarından sonra Mərkəzi Bank etiraf etdi ki...” - EKSPERT

Qərarın qəbul edilməsi dollar valyutasının daha da möhkəmlənməsinə səbəb olub. FED-in qəbul etdiyi qərardan sonra Azərbaycan Mərkəzi Bankı (AMB) mətbuata açıqlamasında qeyd edib ki, dolların uçot dərəcəsinin artırılmasının manatın məzənnəsinə birbaşa təsiri yoxdur: 

"FED-in faizlə bağlı qərarı qısamüddətli dövrdə adətən böyük həcmdə spekulyativ kapital daxilolmalarına malik olan ölkələrə təsir göstərir. Azərbaycan isə irihəcmli spekulyativ kapital daxilolmalarına malik ölkə olmadığına görə, FED-in son qərarının təsirilə burada hər hansı qısamüddətli dəyişiklik gözlənilmir. O cümlədən, bu qərarın manatın məzənnəsinə birbaşa təsiri yoxdur", - deyə AMB-dən bildirilib.

Mərkəzi Bankın açıqlamasını ANN.Az-a iqtisadçı ekspertlər Natiq Cəfərli və Vüqar Bayramov şərh ediblər.

"Bizim üçün əsas odur ki, iqtisadi tərəfdaş olduğumuz ölkələrin milli valyutalarının dəyərdən düşməsi prosesi sürətlənir. Bu baş verdikdə, istər-istəməz bizim ticarət dövriyyəmiz olduğu üçün (söhbət həm Rusiyadan, Türkiyədən, Gürcüstandan və digər orta Asiya ölkələrindən gedir) təsirini göstərir. Buna görə də, birbaşa təsir yoxdur. Lakin neft qiymətlərinə təsir var. Çünki son zamanlar OPEK və Rusiya sözlü müdaxilələrlə neftin qiymətinin xeyli yüksəltməyə (neftin qiyməti 55 dollara qədər artmışdı) nail olmuşdular. FED-in bu il və gələn il üç dəfə faiz artımı barədə qərarı neft qiymətlərinin kəskin bahalaşmasının da qarşısını aldı. Eyni zamanda, gələcəkdə hətta 50 dollardan da aşağı düşmə ehtimalını yüksəltdi. Bu nöqteyi nəzərdən, FED-in qərarının təbii ki, Azərbaycana təsirləri var”, - deyə N. Cəfərli əlavə edib.

"Neftin qiyməti aşağı düşməyə başlayanda Mərkəzi Bankın 16 milyard dollara yaxın valyuta ehtiyarları vardı. Hazırda bu rəqəm 4 milyard təşkil edir. Ötən illərlə müqayisədə, AMB valyuta ehtiyatlarını 75%-ni itirib. İnzibati metodalar indiki məqamda xeyli vəsait tələb edir. AMB-nin indiki məqamda məhz inzibati metodlarla məzənnəyə təsir etmək imkanları məhduddur. Çünki Mərkəzi Bank kifayət qədər vəsait və rezervə malik deyil ki, bazardakı mövqeyini uzun müddət qoruyub saxlaya bilsin”.

"Hansı addımlar atacağını indidən demək mümkün deyil. Söhbət ondan gedir ki, FED-in qərarı Azərbaycan bazarına ötən illə müqayiqsədə daha çox təsir göstərir. Valyuta bazarında psixoloji təsirlərin olması çox vacibdir. Çünki bu, iqtisadi təsirlərin yaranmasına səbəb olur.  Mərkəzi Bank hələ FED dolların uçot dərəcəsini artırmamışdan əvvəl tədbirlər görməli idi ki, bu artım bazara ciddi təsir göstərməsin”.

Xatırladaq ki, FED sonuncu dəfə dolların uçot dərəcəsini ötən ilin dekabrın 16-da (illik 0-0,25%) artırmışdı.