Almaniya şirkəti Rusiya qazının pulunu Moskvanın planına uyğun ödəyəcək

"Biz qaz pulunu Rusiya bankının hesabına avro ilə ödəməyi planlaşdırırıq", - Uniper sözçüsü bildirib.

Bir gün əvvəl Uniper bildirib ki, Rusiya qazının Polşa və Bolqarıstana ixracının dayandırılması Rusiya qazının Almaniyaya verilməsinə  təhlükə yaratmır və digər ölkələrin tranzit həcmlərinə təsir etməyəcək.

Ötən çərşənbə günü Uniper-in maliyyə direktoru Tiina Tuomela investorlarla keçirdiyi konfrans zamanı bildirib ki, holdinq Qazprom  ilə qaz pulunun rublla ödənilməsi məsələsi ilə bağlı danışıqları davam etdirir.

Eyni zamanda Uniper şirkəti Avropa sanksiyaları çərçivəsində fəaliyyət göstərməyin vacib olduğunu və bu məsələ ilə bağlı Almaniya rəhbərliyi ilə əlaqə saxladığını vurğulayıb.

 Rusiya prezidenti Vladimir Putin martın 31-də "Xarici alıcılar tərəfindən Rusiya təbii qaz alıcıları qarşısında öhdəliklərin yerinə yetirilməsinin xüsusi proseduru haqqında” fərman imzalayıb. Sənədə əsasən, 2022-ci il aprelin 1-dən Rusiya qazını idxal edən ölkələr qaz pulunu rublla ödəməliidirlər . 

Bu məqsədlə müvəkkil bank sayılan  Qazprombankda xarici alıcılar üçün "K” tipli xüsusi rubl və valyuta hesabları açılıb. İndiyə qədər xarici alıcı qazı müqavilədə göstərilən valyutada ödəyir, Qazprombank isə onu Moskva birjasında sataraq rubla çevirir və  Qazproma köçürür. Məhz bu zaman qaz  üçün ödəmə öhdəliyi yerinə yetirilmiş hesab olunur. Bu şərt yerinə yetirilmədikdə, qaz ixracı dayandırılır. 

APrelin 26-27-də  "Qazprom" rublla ödəniş etmədiyi üçün  "Bulgargaz" (Bolqarıstan) və PGNiG (Polşa) şirkətlərinə qaz ixracını dayandırıb.

Enerji məsələləri üzrə ksper Kəmalə Müstafayeva bildirir ki, Rusiyanın Yamal-Avropa qaz kəməri ilə Belarusdan Polşaya, Türkiyə qaz kəməri ilə isə  Bolqarıstana qaz nəqlini dayandırması açıq şantaj xarakteri daşıyır və bunu artıq Avropa Birliyinin yüksək rütbəli rəsmiləri də  bəyan ediblər.

"Diqqət çəkən məqam odur ki "Qazprom" ixracın dayandırılması ilə bağlı radkal addımlarını Avropanın daha Rusiya qazından daha çox asılı olan və eyni zamanda bir o qədər də böyük həcmdə qaz almayan ölkələrində tətbiq etməkdən başlayıb",  -  Mustafayeva bildirib. 

Bəs görəsən yaranmış şərait  qaz ixracatçısı kimi dünya bazarında mövqeyini möhkəmləndirən Azərbaycana nə verəcək? 

Ekspert bildirir ki, Azərbaycanın Avropaya böyük həcmdə qaz ixrac etmək imkanları hələ məhduddur. 

"Hazırda Azərbaycan Avropa istiqamətində qaz ixracını artırmaq imkanları üzərində işləyir. Amma bu zaman tələb edir. Məlum olduğu kimi Azərbaycan Polşaya qaz ixrac etmir. Amma Balkan ölkələri və İtaliyanın qaza olan tələbatını qismən balamaqla Avropa ölkələrinə bir-birinə qaz vermək şəraiti yaradır" ,  -  ekspert bildirib. 

Müstafayevanın fikrincə, yaranmış vəziyyət Bolqarıstanı da  əlavə tədbirlərə əl atmağa vadar edəcək. Belə ki, Azərbaycan qazı Avropaya Trans adriatik qaz (TAP) kəməri ilə verilir. Hazırda bu qaz Yunanıstana  TAP vasitəsilə daxil olduqdan sonra bu ölkəni Bolqarıstana bağlayan daxili qaz kəmərləri ilə  Bolqarıstana da ixrac edilir. Keçən il Bolqarıstan 300 milyon kubmer qaz alıb. Bu il bu həcmi 1 milyard kubmetrə kimi artırmaq düşünülür. 

Kəmalə Mustafayevanın fikrincə, Polşa və Bolqarıstan sənaye deyil daha çox aqrar ölkə olduğundan və qarşıda yay gəldiyindən bu ölkələrin xüsusi qaz qıtlığı yaşayacağı gözlənilmir. 

Hazırda Azərbaycan qazının Bolqarıstana verilməsi üçün Yunanıstan-Bolqarıstan interkonnektorunun tikintisi gedir və onun bitəcəyi bu ilin yayına proqnozlaşdırılır.