ÜST Yaxın Şərqdəki gərginliklə bağlı çağırış edib

Yaxın Şərqdə davam edən münaqişələr səhiyyə xidmətlərinə ciddi zərbə vurur. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) məlumatına görə, İranda 28 fevraldan bəri səhiyyə obyektlərinə 18-dən çox hücum qeydə alınıb. Bu hücumlar nəticəsində 10-dan çox tibb işçisi həyatını itirib. Eyni dövrdə Livanda baş verən 25-dən çox hücum isə 16 nəfərin ölümünə, 29 nəfərin isə yaralanmasına səbəb olub.

 ÜST-ün mütəxəssisləri bildirirlər ki, bu cür hücumlar yalnız insan itkisinə gətirib çıxarmır, həm də icmaları ən çox ehtiyac duyduqları anda tibbi yardımdan məhrum edir. Beynəlxalq humanitar hüquqa əsasən, səhiyyə işçiləri və müəssisələri qorunmalı olsa da, reallıqda bu prinsiplər tez-tez pozulur.

Münaqişələrin dolayı təsirləri də ciddi narahatlıq doğurur. İranda 100 mindən çox insan təhlükəsizlik səbəbilə ölkədaxili köçkünə çevrilib. Livanda isə bu rəqəm 700 minə yaxınlaşır. Köçkünlərin əksəriyyəti gigiyenik şəraiti zəif olan sığınacaqlarda yaşayır ki, bu da xüsusilə qadınlar və uşaqlar arasında yoluxucu xəstəliklərin yayılma riskini artırır.

Ətraf mühit faktorları da vəziyyəti daha da ağırlaşdırır. İranda neft yanğınları və zədələnmiş infrastrukturdan yayılan tüstü insanların sağlamlığı üçün təhlükə yaradır, tənəffüs problemləri və zəhərlənmə riskini artırır.

Bəzi bölgələrdə səhiyyə xidmətlərinə çıxış getdikcə məhdudlaşır. Livanda təxliyə əmrlərindən sonra 49 ilkin səhiyyə mərkəzi və 5 xəstəxana fəaliyyətini dayandırıb. Qəzzada tibbi təxliyələr dayandırılıb, xəstəxanalar isə ciddi dərman və yanacaq çatışmazlığı ilə üzləşib.

Bundan əlavə, hava məkanına qoyulan məhdudiyyətlər humanitar yardımların çatdırılmasını ləngidir. ÜST-ün məlumatına görə, 25 ölkədə 1,5 milyondan çox insan üçün nəzərdə tutulmuş tibbi ləvazimatların göndərilməsi gecikir.

Hazırda Şərqi Aralıq dənizi regionunda humanitar vəziyyət kritik həddə çatıb. Təxminən 115 milyon insanın yardıma ehtiyacı olduğu bildirilir, lakin səhiyyə üzrə humanitar müraciətlərin 70 faizi hələ də maliyyələşdirilməyib.

ÜST tərəfləri mülki şəxsləri və səhiyyə sistemlərini qorumağa, humanitar yardımlara maneəsiz çıxışı təmin etməyə və münaqişənin gərginliyini azaltmağa çağırıb. Ekspertlər xəbərdarlıq edir ki, əks halda onsuz da zəif olan səhiyyə sistemlərinə düşən yük daha da artacaq.