Xəzər-Qara dəniz-Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizinin investisiya imkanları beynəlxalq tərəfdaşlara təqdim olunub

“Xəzər-Qara dəniz-Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi” layihəsinin texniki-iqtisadi əsaslandırmasının nəticələri ilk dəfə Bakıda beynəlxalq investorlara və maliyyə institutlarına təqdim olunub. Layihə üzrə yekun investisiya qərarının 2029-cu ildə qəbuluna hazırlıq müzakirə edilib.

“Yaşıl Enerji Dəhlizi: Texniki-iqtisadi əsaslandırmadan icraya doğru” forumunda layihənin biznes modeli, maliyyələşmə imkanları, risklərin bölüşdürülməsi və beynəlxalq tərəfdaşlıqların qurulması məsələləri nəzərdən keçirilib.

Energetika naziri Pərviz Şahbazov çıxışında layihənin texniki cəhətdən həyata keçirilə biləcəyini və iqtisadi baxımdan cəlbediciliyini vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, cari ilin iyulunda başa çatan texniki-iqtisadi əsaslandırma bu nəticələri təsdiqləyib.

Təxminən 3 min kilometr uzunluğunda nəzərdə tutulan dəhlizin 2032-ci ildən mərhələli şəkildə istismara verilməsi və ötürmə gücünün 4 QVt-a çatdırılması planlaşdırılır.

Texniki-iqtisadi əsaslandırmaya görə, layihə regionda ən azı 8 QVt bərpaolunan enerji gücünün inkişafına, 2040-cı ildən Avropaya ildə təxminən 20 milyard kilovat-saat elektrik enerjisinin ötürülməsinə və karbon emissiyalarının 3,6 milyon tonadək azaldılmasına imkan yarada bilər.

Şahbazov bildirib ki, layihənin kommersiya dayanıqlılığının təmin edilməsi üçün tənzimlənən və kommersiya komponentlərini birləşdirən hibrid biznes modeli nəzərdən keçirilir. Modelin uzunmüddətli elektrik enerjisi alqı-satqısı müqavilələrinə, özəl kapitalın iştirakına və transsərhəd elektrik enerjisi ticarətinə əsaslanması nəzərdə tutulur.

“Məqsədimiz “Yaşıl Enerji Dəhlizi”ni aydın biznes modelinə, dayanıqlı maliyyə strukturuna və investorlar üçün cəlbedici şərtlərə malik regional infrastruktur layihəsinə çevirməkdir”, – nazir deyib.

Forumda Dünya Bankı, Avropa İnvestisiya Bankı, Avropa Yenidənqurma və İnkişaf Bankı, Asiya İnkişaf Bankı, eləcə də enerji, texnologiya, kabel istehsalı və sığorta sektorlarında fəaliyyət göstərən beynəlxalq şirkətlərin nümayəndələri iştirak ediblər.

Tədbir çərçivəsində keçirilən altı sessiyada layihənin texniki göstəriciləri, investisiya modeli, elektrik enerjisinin alışı və bazar imkanları, maliyyələşmə mexanizmləri, sığorta riskləri və texnoloji həllər müzakirə olunub.

Texnologiya sessiyasında “Jan De Nul” şirkəti 4 000 metrdən artıq dərinlikdə tətbiq oluna bilən kabel texnologiyasını təqdim edib. Bildirilib ki, texnologiya sınaqlardan uğurla keçib və müvafiq maliyyələşmə olduğu halda layihədə istifadə edilə bilər.

Forumun yekununda tərəfdaşlıq üzrə yol xəritəsinin hazırlanması və yekun investisiya qərarına hazırlıq üçün növbəti addımlar razılaşdırılıb.

 “Xəzər-Qara dəniz-Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi” layihəsinin əsası 2022-ci ildə Azərbaycan, Gürcüstan, Rumıniya və Macarıstan arasında Buxarestdə imzalanmış strateji tərəfdaşlıq sazişi ilə qoyulub. Layihə Xəzər regionunda istehsal edilən bərpaolunan elektrik enerjisinin Qara dəniz vasitəsilə Avropaya ötürülməsini nəzərdə tutur. Layihənin həyata keçirilməsi üçün Qara dənizin dibi ilə sualtı elektrik kabelinin çəkilməsi planlaşdırılır.