Stiven Blank: Orta Dəhliz Rusiya marşrutlarına strateji alternativə çevrilir

Transxəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutu, yaxud Orta Dəhliz, Rusiya üzərindən keçən Şimal Dəhlizinə və Qırmızı dəniz–Süveyş marşrutlarına strateji alternativə çevrilib, amerikalı analitik Stiven Blank Eagle Intelligence Reports üçün yazdığı məqalədə bildirib. 

Blankın fikrincə, Rusiya və İranın regiondakı ənənəvi təsiri zəiflədikcə, Mərkəzi Asiya, Cənubi Qafqaz, Azərbaycan və Türkiyə nəqliyyat, infrastruktur və iqtisadi əlaqələr üzərində qurulan yeni geoiqtisadi imkanlardan istifadə edirlər.

Onun sözlərinə görə, 2020-ci ildən bəri Orta Dəhliz üzrə yük həcmi təxminən beş dəfə artaraq 0,8 milyon tondan 2024-cü ildə 4–4,5 milyon tona çatıb. Qazaxıstanın məlumatına görə, Çinin Sian şəhərindən Gürcüstana yük daşınma müddəti 55 gündən 18 günə enib.

Blank həmçinin qeyd edir ki, Bakı–Tbilisi–Qars dəmir yolunun illik yükdaşıma qabiliyyəti 1 milyon tondan 5 milyon tona qədər artırılıb. Onun fikrincə, bu xətt Orta Dəhlizin Xəzərdən sonra Türkiyə və Avropaya çıxışında əsas bağlantılardan biridir.

Analitik hesab edir ki, ABŞ və Avropa İttifaqının regiona sərmayələri Mərkəzi Asiya və Cənubi Qafqaz ölkələrinə tək bir böyük gücdən asılı qalmadan manevr imkanlarını genişləndirə bilər.

N.Təbrizli