Türkiyənin 29-cu “Sakit Şəhəri”: Kapadokiyanın Ortahisarı Cittaslow şəbəkəsinə qoşuldu

Kapadokiyanın mərkəzində yerləşən tarixi Ortahisar qəsəbəsi Beynəlxalq Cittaslow (Sakit Şəhərlər) şəbəkəsinə rəsmi olaraq üzv qəbul edilib. Uzun və məqsədyönlü hazırlıq prosesindən sonra Ortahisar yüksək nəticə ilə qiymətləndirilərək şəbəkəyə daxil olub. Bu status qəsəbənin davamlı şəhər inkişafı prinsiplərinə və zəngin mədəni irsinin qorunmasına sadiqliyinin göstəricisi kimi dəyərləndirilir.

 Ortahisarın qoşulması ilə Türkiyədə Cittaslow statusuna malik şəhərlərin sayı 29-a yüksəlib və ölkənin qlobal Sakit Şəhərlər hərəkatındakı mövqeyi daha da möhkəmlənib.

Kapadokiyanın ən cəlbedici məkanlarından biri olan Ortahisar, “Forbes” jurnalının 2025-ci il üçün açıqladığı “Dünyanın ən gözəl 50 kəndi” siyahısında da yer alaraq bölgənin mütləq görülməli ünvanlarından biri kimi diqqət çəkir. Ürgüpdən təxminən 6 kilometr məsafədə yerləşən qəsəbə özünəməxsus qayalara oyulmuş memarlığı, qədim qalası və səmada süzülən hava şarları ilə tamamlanan mənzərəsi ilə seçilir.

Qəsəbənin mərkəzində ucalan Ortahisar Qalası tarixi mənbələrə görə Het dövrünə qədər uzanır. Bu gün qala Kapadokiyanın ən hündür nöqtələrindən biri sayılır və bölgənin möhtəşəm landşaftını panoramik şəkildə izləmək imkanı yaradır. Qayalara oyulmuş qala kompleksi mağaralar, göyərçinliklər və dolaşıq tunellər sistemi ilə zəngindir və dünyanın ən qədim çoxmərtəbəli yaşayış məskənlərindən biri kimi qiymətləndirilir.

Qalanın ətrafında Kapadokiyanın ənənəvi memarlıq üslubunu əks etdirən təsirli tikililər sıralanır. Daş döşənmiş dar küçələr, ərik piştaxtaları və qızılgül ətirli çay bağları qonaqları vaxtilə bölgənin kənd təsərrüfatında mühüm rol oynamış mənzərəli vadilərə aparır.

Bu vadilərdə qayalara oyulmuş anbarlar tarixən yerli məhsulların – alma və kartofun, eləcə də Aralıq dənizi bölgəsindən gətirilən portağal və limon kimi sitrus meyvələrinin saxlanması üçün istifadə olunub.

Ortahisar eyni zamanda zəngin dini irsi ilə də seçilir. Qəsəbə ərazisində yerləşən Sarıca kilsəsi, Cambazlı kilsəsi, Tavşanlı kilsəsi, Balkan Dərəsi kilsələri və Hallaç Dərəsi Monastırı Kapadokiyanın dərin mənəvi və mədəni köklərini bu günədək yaşadan mühüm abidələr hesab olunur.

Qloballaşmanın şəhər həyatını eyniləşdirməsi və yerli kimliyi arxa plana keçirməsi ilə bağlı narahatlıqlar fonunda yaranan Cittaslow hərəkatı bu gün dünyanın bir çox ölkəsində geniş yayılıb. Bu şəbəkəyə daxil olan şəhərlərdə həyat daha sakit axarda davam edir, yerli mətbəx, memarlıq üslubu, adət-ənənələr və tarixi irs xüsusi diqqətlə qorunur.

Türkiyədə Cittaslow şəbəkəsinin əsası 2009-cu ildə Seferihisarın bu statusu qazanan ilk şəhər olması ilə qoyulub. Sonrakı illərdə yeni şəhərlərin qoşulması ilə şəbəkə ardıcıl şəkildə genişlənib.

Hazırda Cittaslow Türkiyə şəbəkəsi ölkənin yeddi coğrafi bölgəsini əhatə edən 24 vilayətdə yerləşən 29 rayonu birləşdirir. Bu şəhərlər sırasında Ahlat, Akyaka, Arapgir, Çameli, Demre, Daday, Eğirdir, Finike, Foça, Gökçeada, Gerze, Göynük, Güdül, Halfeti, İbradı, İznik, Kemaliye, Köyceğiz, Mudurnu, Ortahisar, Perşembe, Safranbolu, Şarköy, Şavşat, Uzundere, Vize, Yalvaç və Yenipazar yer alır.