Azərbaycan iqtisadi azadlıq siyahısında geriləyib - Ekspertdən ŞƏRH

 

Bu göstərici ilə o, Vanuatu, Paraqvay, Bəhreyn, Fil Dişi, Yunanıstan və Moldova ilə qonşudur.

 

Azərbaycan 2021-ci ildə iqtisadi azadlıq səviyyəsi üzrə dünya ölkələrinin reytinqində 178 ölkə arasında 38-ci yeri tutub. Azərbaycanın indeksi 70,1 təşkil edib. 2020-ci ildə Azərbaycanda bu göstərici 69,3 olub və 44-cü sırada yer alıb. 2019-cu ildə isə 65,4 bal ilə 60-cı yerdə qərarlaşmışdı.

 

"Azərbaycan bəzi göstəricilərə görə, həmişə yüksək yerdə olub. Bunlardan biri qeydiyyatdır. Bu göstərici digər ölkələr ilə müqayisədə bizdə yaxşıdır. Biznesi qeydiyyata salmaq proseduru az müddət tələb edir, Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti 3 gün ərzində qeydiyyata salmaq olur. Sənədlərin toplanması, infrastruktura görə də ölkəmiz ön sıralarda olur. Lakin göstəricilərin aşağı olan məqamlar da az deyil. Bunlara Dünya Ticarət Təşkilatına üzv olmaması, hüquqi islahatların gecikdirilməsi, məhkəmədə işlərin uzadılması, rəqabətsizlik mühiti, rəqabət məcəlləsinin qəbul edilməməsi kimi kriteryalar daxildir ki, bu səbəbdən də Azərbaycan hesabatda geriləyib. Məhz bu il geriləməsi subyektiv səbəblərdən də ola bilər. Çünki ekspertlər dəyişir, hesabatda kompüter dəqiqliyi olmur, yanaşmalarda fərqlər ola bilir", deyə ekspert bildirdi. 

 

 

Azərbaycan daxil olmaqla, bütün dünya ölkələrində virusla (red. COVID-19) bağlı yaranan çətinliklər var idi. Zaman keçdikcə, bütün problemlər aradan qalxacaq, həmçinin də iqtisadi azadlıq artacaq. Bu prosesləri isə hazırda tezləşdirəcək əsas meyar Rusiya ilə imzalanmış sazişdir. Çünki onun böyük bir qismi - 18 bəndi məhz iqtisadiyyata həsr olunub. İqtisadiyyatın bütün sahələri inkişaf etdikcə artıq bazarda azad mühit yaranacaq", - deyə o vurğuladı. 

 

Mövzu ilə bağlı Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin üzvlərindən rəy almağa çalışsaq da, alınmadı. Suallarımız cavabsız, gözümüz yolda qaldı. 

Sözügedən siyahıda ilk yerləri Sinqapur, İsveçrə, İrlandiya, Yeni Zellandiya, Lüksemburq, Tayvan və Estoniya, sonuncu yerləri isə Zimbabve, Sudan, Kuba, Venesuela və Şimali Koreya tutur. Bəzi ölkələr (Əfqanıstan, İraq, Liviya, Lixtenşteyn Somali, Suriya və Yəmən) ümumiyyətlə, siyahıya düşməyiblər.

 

The Heritage Foundation ekspertləri iqtisadi azadlığı «mal və xidmətin istehsal, paylaşma və istehlakına hökumətin müdaxiləsi və maneçiliyi» kimi tərif edir, Fond 1995-ci ildən analiz aparır. İqtisadi azadlqı dərəcəsi 10 göstərici əsasında riyazi yolla hesablanır: biznes, ticarət, maliyyə, investisiya, əmək, monetar və fiskal azadlıq, mülkiyyət hüququnun qorunması, bürokratiya aparatının ölçüsü və korrupsiyadan qorunma dərəcəsi.

 

«Mütləq azad» iqtisadiyyat 100 bal, heç olmayan 0 bal alır. Dünyanın hesabatda yer alan bütün ölkələri 5 şərti qrupa bölünüb: «azad», «əsasən azad», «qismən azad », «əsasən qeyri-azad» və «qeyri-azad».

İqtisadiyyatı sərbəst olan ölkələr (80-100 bal);
İqtisadiyyatı əsasən azad olan ölkələr (70-79.9 bala);
İqtisadiyyatı orta dərəcədə azad olan ölkələr (60-69.9 bal);
İqtisadiyyatı əsasən azad olmayan ölkələr (50-59.9 bal);
İqtisadiyyatı azad olmayan ölkələr (0-49.9 bal).