Avropada torpağın quruması gələcək isti dalğalarını gücləndirə bilər - araşdırma

Avropalı klimatoloqlar son onilliklərdə qitədə torpaq nəmliyinin əhəmiyyətli dərəcədə azalmasının gələcək isti dalğalarını daha da gücləndirə və temperatur rekordlarının sayını artıra biləcəyini müəyyən ediblər.

B barədə Almaniyanın Leypsiq Universitetinin mətbuat xidməti məlumat yayıb.

Alimlərin fikrincə, qlobal istiləşmə fonunda quraqlıqlar, istilik dalğaları və digər ekstremal hava hadisələri son illərdə daha tez-tez baş verir. Son onillikdə Avropada bir sıra güclü istilik dalğaları, uzunmüddətli quraqlıqlar və daşqınlar qeydə alınıb.

Tədqiqatçılar ekstremal hava hadisələrinin yaranmasına təsir edən amilləri müəyyənləşdirmək üçün atmosferdəki proseslərlə yanaşı, atmosferin torpaq və su ilə qarşılıqlı əlaqəsini də nəzərə alan iqlim modeli hazırlayıblar.

Model vasitəsilə Qərbi Avropada yay temperaturunun sənayeləşmədən əvvəlki dövrdə - 1850-1900-cü illərdə - və müasir dövrdə necə dəyişdiyi, eləcə də gələcəkdə necə dəyişə biləcəyi araşdırılıb.

Nəticələr göstərib ki, yayın ikinci yarısında uzunmüddətli və intensiv istilik dalğalarının başvermə ehtimalı əhəmiyyətli dərəcədə artıb.

Alimlər bunu əsasən son onilliklərdə Avropa torpaqlarında nəmliyin azalması ilə əlaqələndirirlər. Onların izahına görə, nəm torpaq Günəşdən alınan istilik enerjisinin bir hissəsini suyun buxarlanmasına sərf etməklə havanın və səthin həddindən artıq isinməsinin qarşısını alan təbii mexanizm rolunu oynayır.

Torpağın quruması isə bu soyuducu təsiri zəiflədir və nəticədə yay aylarında temperaturun daha sürətlə yüksəlməsinə şərait yaradır.

Klimatoloqlar bildiriblər ki, gələcəkdə Avropada istilik dalğalarına hazırlıq və onların təsirlərinin qiymətləndirilməsi zamanı torpaq nəmliyinin azalması amili də nəzərə alınmalıdır.

Gülnar Nazimqızı